Được mời làm thêm mục là chuyện thường ở nơi làm được nhiều việc. Có một câu hỏi duy nhất quyết được: kết quả này có đổi việc mình làm tiếp không.
Câu hỏi duy nhất đó
- Kết quả của mục này có đổi việc mình làm tiếp không
- Nếu làm hay không làm thì bước sau vẫn thế
- Thì mục đó chưa cần lúc này
- Hỏi thẳng câu đó
- Mục đầu là câu đáng nhất của cả chuyên mục
Mục thứ ba là kết luận, và câu này dùng được cho mọi mục ở mọi nơi.
Còn làm cho yên tâm thì sao
- Đó là lý do hợp lệ nếu mình chọn có ý thức
- Nhưng biết trước rằng một kết quả không rõ ràng có thể làm lo thêm
- Và dẫn tới vòng làm tiếp
- Nên cân trước, đừng chọn trong lúc đang lo
- Mục thứ hai là điều ít ai nói ra
Mục thứ tư là cách làm đúng, và quyết lúc bình tĩnh khác quyết lúc đang lo rất nhiều.
Về vòng làm tiếp
- Một kết quả không rõ hay dẫn tới mục thứ hai
- Mục thứ hai lại có thể không rõ
- Hỏi trước là nếu kết quả không rõ thì bước tiếp là gì
- Và hỏi có bao nhiêu khả năng phải làm thêm
- Mục thứ ba là câu nên hỏi trước khi làm
Mục thứ tư là chi tiết quyết định, và nơi làm nhiều thì trả lời được câu đó.
Có được từ chối không
- Được, và nói ra thì tốt hơn im lặng
- Xin ghi vào hồ sơ là đã được đề nghị và mình chọn chưa làm
- Cùng lý do
- Như vậy lần sau còn căn cứ để xem lại
- Mục thứ hai là bước nên làm
Mục thứ tư là lợi ích thật, và nó bảo vệ cả mình lẫn người thầy thuốc.
Nên quyết ngay tại chỗ không
- Với mục không gấp thì hỏi hoãn được bao lâu rồi về nghĩ
- Với mục bác sĩ nói cần làm ngay thì hỏi vì sao gấp
- Câu trả lời cho biết nó thuộc loại nào
- Và hỏi được là quyền của mình
- Mục thứ ba là cách phân biệt
Mục thứ hai là câu phải hỏi, và một lý do gấp rõ ràng thì nghe ra ngay.
Ba loại mục theo mức cần
- Mục cần để quyết bước tiếp
- Mục cần nhưng hoãn được
- Mục làm cho biết thêm
- Hỏi mục đang được mời thuộc loại nào
- Mục đầu là loại không hoãn
Mục thứ tư là cách hỏi gọn nhất, và nó buộc câu trả lời phải rõ.
Về mục được mời ở quầy chứ không phải từ bác sĩ
- Hỏi ai đề nghị mục này
- Nếu không phải bác sĩ đang khám thì xin hỏi lại bác sĩ
- Đừng quyết ở quầy cho mục không nhỏ
- Và hỏi mục đó liên quan gì tới lý do mình tới
- Mục thứ hai là bước đúng
Mục thứ tư là câu gỡ nhanh nhất, và không liên quan thì khỏi cần nghĩ nhiều.
Về mục mời cho người khỏe không có dấu hiệu gì
- Với người không có dấu hiệu thì mục nào nên làm là chuyện có khuyến cáo riêng
- Hỏi khuyến cáo cho tuổi và nhóm của mình là gì
- Hỏi mục đang mời có trong đó không
- Và hỏi làm sớm hơn thì có lợi gì
- Mục thứ hai là câu neo được
Mục thứ tư là chỗ nhiều người tưởng càng sớm càng tốt, và không phải mục nào cũng vậy.
Về người có bệnh nền hoặc đang dùng nhiều thuốc
- Phải nói ra bệnh nền và toàn bộ thuốc đang dùng
- Vì có mục phải chuẩn bị khác với người thường
- Và có mục không nên làm ở nhóm này
- Nói ra và hỏi bác sĩ trước khi đồng ý
- Mục cuối là bước không bỏ được
Mục thứ ba là lý do phải nói, và giấu để cho nhanh là cách tự đặt mình vào chỗ nguy.
Về phụ nữ có thai hoặc đang cho bú
- Phải nói ra trước mọi mục
- Nói cả khi chỉ nghi có thai
- Vì có mục phải hoãn hoặc đổi cách làm
- Nói ra và hỏi bác sĩ
- Mục thứ hai là chỗ hay bỏ qua nhất
Mục thứ ba là lý do, và câu này phải nói trước khi bước vào phòng chứ không phải sau.
Về việc hỏi lại sau khi có kết quả
- Hỏi kết quả này có đổi gì trong việc điều trị không
- Nếu không đổi gì thì ghi nhận và đi tiếp
- Nếu đổi thì hỏi đổi thế nào
- Và ghi câu trả lời vào bản tóm tắt của mình
- Mục đầu là câu đối xứng với câu ở đầu bài
Mục thứ tư là việc giữ lại được kinh nghiệm, và nó giúp lần sau quyết nhanh hơn.
Điều câu hỏi này không làm được
- Không thay được ý kiến chuyên môn
- Không dùng để từ chối mục bác sĩ nói cần ngay
- Nó chỉ là cách buộc cuộc trao đổi phải rõ
- Và cách để mình hiểu mình đang trả cho gì
- Mục thứ hai là ranh giới quan trọng nhất
Mục thứ ba là công dụng thật, và một cuộc trao đổi rõ thì cả hai bên đều nhẹ hơn.
Dấu hiệu bỏ mọi cân nhắc, đi ngay
- Đau ngực hoặc khó thở
- Yếu một bên người, nói khó, méo miệng
- Chảy máu không cầm được
- Sốt cao kèm lú lẫn
- Đau dữ dội khác thường
Đi nơi gần nhất có khả năng xử lý, và đừng cân nhắc mục nào đáng làm lúc đó.
Tiện hay loãng — cân cho ca của mình
- Kết quả mục này có đổi việc tôi làm tiếp không
- Nếu kết quả không rõ thì bước tiếp là gì
- Mục này thuộc loại cần ngay, hoãn được, hay làm cho biết
- Ai đề nghị mục này — bác sĩ khám hay ở quầy
- Và tôi đã nói ra bệnh nền, thuốc đang dùng, và khả năng có thai chưa
Nơi làm được nhiều việc thì mời thêm mục rất dễ, và câu hỏi ở đầu bài này là thứ giữ cho cái tiện không thành cái loãng.
Câu hỏi thường gặp
Câu hỏi duy nhất đó là gì?
"Kết quả của mục này có đổi việc mình làm tiếp không?" Nếu làm hay không làm thì bước sau vẫn thế, thì mục đó chưa cần lúc này.
Còn làm cho yên tâm thì sao?
Đó là lý do hợp lệ nếu mình chọn có ý thức. Nhưng biết trước rằng một kết quả không rõ ràng có thể làm lo thêm và dẫn tới vòng làm tiếp — nên cân trước, đừng chọn trong lúc đang lo.
Có được từ chối không?
Được, và nói ra thì tốt hơn im lặng. Xin ghi vào hồ sơ là đã được đề nghị và mình chọn chưa làm, cùng lý do — như vậy lần sau còn căn cứ để xem lại.
Nên quyết ngay tại chỗ không?
Với mục không gấp thì hỏi hoãn được bao lâu rồi về nghĩ. Với mục bác sĩ nói cần làm ngay thì hỏi vì sao gấp — câu trả lời cho biết nó thuộc loại nào.